Amdanom

Sut mae hyn wedi'i ysgrifennu

Beth sy'n cyfrif fel tystiolaeth yma, beth sy'n digwydd pan nad oes tystiolaeth, a pham mae rhai brawddegau ar y wefan hon wedi'u marcio mewn lliw ocr.

Mae gan y rhan fwyaf o ysgrifennu am dreftadaeth leol yr un broblem. Mae ei naws yn hyderus, nid yw'n enwi unrhyw ffynonellau, ac mae'n ailadrodd pethau sydd wedi'u hailadrodd ers tua 1890 heb i neb wirio o ble y daethant. Mae peth ohono'n gywir. Fel arfer, nid oes ffordd o wybod pa rannau.

Mae'r wefan hon yn ceisio gweithio'n wahanol, ac mae'r gwahaniaeth i'w weld ar y dudalen.

Mae pob erthygl yn enwi ei ffynonellau

Nid llyfryddiaeth ganolog. Ar ddiwedd pob erthygl ceir y pethau penodol y tynnodd arnynt: yr adroddiad cloddio, y disgrifiad rhestru, cylchgrawn y gymdeithas sirol, y cyfeiriadur daearyddol. Os daeth honiad o un geiriadur topograffig Fictoraidd a dim byd arall, dywedir hynny.

Mae honiadau dadleuol yn cael eu nodi

Lle mae'r dystiolaeth yn brin, neu'r ffynonellau'n anghytuno, neu stori'n draddodiad yn hytrach na chofnod, mae marc ar y frawddeg. Mae clicio arno'n agor nodyn sy'n esbonio'r broblem.

Mae pedwar marc:

Traddodiad, nid tystiolaeth. Wedi'i ailadrodd ers canrifoedd, ond heb ei gofnodi erioed. Mae cryn dipyn o hanes lleol Cymru yn y categori hwn, ac yn aml dyma'r deunydd mwyaf diddorol ar y dudalen. Yn syml, nid yr un math o beth ydyw â darn o bren y gellir ei ddyddio.

Un ffynhonnell yn unig. Fel arfer cyfeiriadur daearyddol o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg, heb unrhyw dystiolaeth ategol. Yn aml yn gywir. Weithiau'n ddyfaliad rhywun a drodd yn ffaith drwy gael ei ailadrodd.

Mae'r adroddiadau'n anghytuno. Mae'r ffynonellau'n gwrth-ddweud ei gilydd ac nid oes ateb pendant.

Dyddiad ansicr. Cyfnod yn hytrach na blwyddyn, neu ddyddiad sy'n cael ei gyhoeddi'n eang ond nad ydym wedi gallu ei olrhain i ffynhonnell wreiddiol.

Mae nifer y marciau ar draws y wefan yn cael ei chyfrif ar y dudalen flaen. Mae cynnydd yn y nifer hwnnw'n arwydd da, nid yn arwydd gwael.

Yr hyn na fydd y wefan hon yn ei wneud

Ni fydd yn rhoi cyfarwyddiadau tro-wrth-dro i safleoedd ar dir preifat, ac ni fydd yn cyhoeddi union leoliadau archaeoleg fregus neu archaeoleg nad yw wedi'i chofrestru.

Ni fydd yn esgus mai dim ond y rhannau darluniadwy yw hanes Powys. Mae'r seilam yn Nhalgarth, clirio Mynydd Epynt, boddi Llanwddyn, y ffermydd gwag a'r canghennau rheilffordd caeedig i gyd yn rhan o'r cofnod. Felly hefyd enciliad y Gymraeg ar draws y rhan fwyaf o Sir Faesyfed, a ddigwyddodd ac nad yw'n cael ei wella drwy beidio â'i grybwyll.

Ni fydd yn atgynhyrchu cynnwys o Cadw, Coflein na'r Cofnod Amgylchedd Hanesyddol yn ei gyfanrwydd. Dyfynnir data dynodi a'i briodoli o dan y Drwydded Llywodraeth Agored; mae'r ysgrifennu o'i gwmpas yn wreiddiol.

Cywiriadau

Os oes rhywbeth yma'n anghywir, mae'n werth dweud wrthym, a chaiff ei newid a dyddiad yr adolygiad ei ddiweddaru. Mae gwybodaeth leol yn ffynhonnell hefyd, ac yn un o'r ychydig nad oes unrhyw archif yn ei dal.